نکات مهم فصل چهارم شیمی دوازدهم
در این مقاله، به بررسی نکات مهم فصل چهارم شیمی دوازدهم خواهیم پرداخت. با ما تا انتهای مقاله همراه باشید تا با این نکات کلیدی و کاربردی آشنا شوید.تا انتهای مقاله با کنکور آسان است همراه باشید.
نکات مهم این فصل
در واکنش های شیمیایی، برای آغاز واکنش به مقدار مشخصی انرژی نیاز است. این انرژی که به عنوان انرژی فعال سازی (Ea) شناخته می شود، می تواند برای واکنش های گرماده یا گرماگیر ضروری باشد و واحد آن کیلوژول است.
نکته: با کاهش انرژی فعال سازی، سرعت واکنش های شیمیایی بیشتر می شود.
نکته: انرژی فعال سازی نمی تواند منفی باشد. یکی از راه های تأمین این انرژی، گرما دادن به واکنش دهنده ها است.
نکته: انرژی فعال سازی هر واکنش در جهت رفت، اختلاف انرژی بین واکنش دهنده ها و قله مسیر (که ناپایدارترین حالت در طول واکنش است) را نشان می دهد.
تأثیر کاتالیزگر بر انرژی فعال سازی
برخی از واکنش ها در صنعت تنها در دما و فشارهای بالا انجام می شوند و تولید محصولات در آن ها به لحاظ اقتصادی صرفه ندارد. به همین دلیل، شیمیدان ها به دنبال یافتن شرایط بهینه (دما و فشار پایین تر) برای انجام این واکنش ها هستند. یکی از راه ها برای انجام واکنش در شرایط بهینه، کاهش انرژی فعال سازی با استفاده از کاتالیزگرها است.
کاتالیزگرها با تغییر مسیر واکنش، انرژی فعال سازی را کاهش می دهند و بدین ترتیب، سرعت واکنش را در هر دو جهت افزایش می دهند.
ویژگی های کاتالیزگر مناسب
- کاتالیزگرها معمولاً خاص و انتخابی عمل می کنند.
- نباید واکنش های ناخواسته دیگری در حضور کاتالیزگر انجام شود.
- هر کاتالیزگر نمی تواند تمامی واکنش ها را تسریع کند.
- هر کاتالیزگر تنها می تواند یک یا چند واکنش را تسریع بخشد.
- کاتالیزگر باید در شرایط واکنش، پایداری شیمیایی و گرمایی مناسبی داشته باشد.
تعادل شیمیایی
در کسر مربوط به تعادل، غلظت های تعادلی گونه ها قرار می گیرد. اگر غلظت ها از مقادیر تعادلی خارج شوند، مقدار کسر برابر با K خواهد بود و برای این کسر دو حالت ممکن است:
- اگر مقدار کسر کمتر از K باشد، واکنش به سمت مصرف واکنش دهنده ها و تولید محصولات (جهت رفت) پیش می رود تا به تعادل برسد.
- اگر مقدار کسر بیشتر از K باشد، تعادل به سمت مصرف محصولات و تولید واکنش دهنده ها (جهت برگشت) پیش می رود.
نکته: اگر تغییراتی باعث به هم خوردن یک سامانه تعادلی شود، تعادل به سمتی جابه جا می شود که اثر تغییر را به حداقل برساند. این اصل به نام اصل لوشاتلیه شناخته می شود.
در پایان مقاله نظر خود را در مورد مقاله نکات مهم فصل چهارم شیمی دوازدهم بفرمایید.
عوامل مؤثر بر تعادل
عوامل مؤثر بر تعادل عبارتند از:
- غلظت
- فشار
- دما
نکته: تغییر دما در یک سامانه تعادلی باعث تغییر در مقدار ثابت تعادل (K) می شود. افزایش دما ممکن است K را در واکنش های گرماده کاهش دهد.
نکته: در تعادل های گرماده، علامت q در سمت راست معادله قرار دارد. افزایش دما تعادل را به سمت مصرف گرما جابه جا می کند و موجب می شود تعادل در جهت برگشت پیش برود.
نکته: برای شناسایی گرماگیر یا گرماده بودن تعادل هایی که نوع آن ها مشخص نیست، به مجموع تعداد مول های گازی در هر طرف معادله توجه کنید و علامت گرما (q) را در سمت تعداد مول های گازی کمتر قرار دهید.
نکته: تنها عامل مؤثر در مقدار K، دما است و تغییر غلظت و فشار تنها جهت پیشروی تعادل را تعیین می کند.
پکیج آموزش جامع شیمی عارف ربیعیان
کاتالیزگر و تعادل
کاتالیزگر زمان رسیدن به تعادل را کاهش می دهد، اما غلظت تعادلی گونه ها در حضور و عدم حضور کاتالیزگر یکسان خواهد بود. (زیرا سرعت واکنش های رفت و برگشت را به یک نسبت افزایش می دهد.)یکی از مهم ترین نکات مهم فصل چهارم شیمی دوازدهم فصل کاتالیزگر ها هستند.
توجه: وجود مواد واکنش دهنده جامد یا مایع خالص برای برقراری تعادل الزامی است، اما افزایش یا کاهش آن ها تأثیری بر جابه جایی تعادل ندارد.
سنتز شیمیایی
سنتز یک فرآیند شیمیایی هدفمند است که در آن با استفاده از مواد ساده تر، مواد شیمیایی جدید تولید می شود. این فرآیند کانون بسیاری از پژوهش های شیمیایی است که به طراحی و تولید مواد جدید منجر می شود.
نکته: از واکنش مونومرهای اتیلن گلیکول (الکل دو عاملی) با ترفتالیک اسید (اسید دو عاملی) در شرایط مناسب می توان پلی اتیلن ترفتالات را سنتز کرد.
ویژگی های پلاستیک ها
چگالی کم
نفوذ ناپذیری نسبت به هوا و آب
قیمت پایین
مقاومت در برابر خوردگی
زیست تخریب ناپذیری
مراحل کلی بازیافت
- بازیافت
- انجام فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی
- تبدیل ماده اولیه به مواد قابل استفاده
