جمع بندی فصل دوم زیست شناسی دهم

اعضای دستگاه گوارش در نیمه های بدن

همچنین باید به موقعیت اعضای مختلف در هر نیمه بدن توجه کنید:

زیست هادی وصالی یکی از بهترین اساتید سطح کشور است.برای دیدن نمونه تدریس های استاد وارد لینک شوید.

نیمه راست:

 بخش بزرگ کبد

 کیسه صفرا

 دوازدهه

 نیمه راست معده

 پانکراس (لوزالمعده)

 کولون بالایی

 بنداره انتهای روده باریک

نیمه چپ:

 قلب

 طحال

 بخش کوچک کبد

 بنداره انتهای مری

 بنداره ابتدای مری

 نیمه چپ معده

 نیمه چپ لوزالمعده

 کولون پایینی

مخاط در روده باریک دارای دو لایه ماهیچه ای است که سبب حرکت پرزها می شود. حرکات کرمی شکل در میزنای نیز صورت می گیرد. ماهیچه های اسکلتی در دهان، حلق و ابتدای مری در این حرکات نقش دارند.

حرکات قطعه قطعه کننده فقط در روده باریک انجام می شوند. محل شروع گوارش شیمیایی در دهان و محل اصلی آن در روده باریک است.

توجه داشته باشید که گوارش فیزیکی در مناطقی دیگر نیز رخ می دهد، اما اصلی ترین محل آن دهان است. مجراهای غدد بزاقی بناگوشی در سقف دهان و مجراهای زیر زبانی در زیر زبان قرار دارند.

معده دارای چین خوردگی های غیر دائمی است. یاخته های کناری بین یاخته های اصلی و یاخته های ترشح کننده ماده مخاطی قرار دارند. یاخته های اصلی غدد معده پروتئازها را به صورت غیرفعال (پپسینوژن) و لیپاز را به صورت فعال ترشح می کنند.

پروتئازهای معده برخلاف لوزالمعده در محیط اسیدی فعال می شوند و هورمون ها وارد حفره های معده نمی شوند. به عنوان مثال، اگر طراح سوالی بپرسد که “آیا هر ماده ای که غدد معده ترشح می کنند وارد حفره های معده می شود؟” پاسخ غلط است.

بیش از یک مجرای غدد معده می تواند به یک حفره معده وارد شود. پپسین به صورت ترشحی نیست و از شکستن پپسینوژن ایجاد می شود. چین خوردگی های مری و معده به صورت طولی هستند.

در صورت بسته شدن مجرای مشترک صفرا و لوزالمعده، پانکراس همچنان می تواند شیره لوزالمعده را به دوازدهه ترشح کند. کبد می تواند کلسترول تولید کند؛ این نکته در کنکور ۹۸ سوالی داده شده بود ولی به طور مستقیم در کتاب ذکر نشده است.

سنگ کیسه صفرا می تواند گیرنده های درد را تحریک کند. همچنین، سنگ کیسه صفرا تنها ناشی از کلسترول نیست.

لوزالمعده با ترشح بی کربنات سدیم در ورود گلوکز و بیشتر آمینواسیدها به یاخته های پرز با روش هم انتقالی عمل می کند. بی کربنات به یون HCO3 اطلاق می شود.

گوارش پلی ساکاریدها می تواند درون یاخته های کبدی و ماهیچه ای برای تجزیه گلیکوژن به مولکول های گلوکز انجام شود. برای آبکافت یک پلیمر با n مونومر، به n1 مولکول آب نیاز است و n1 پیوند شکسته می شود.

برای آبکافت n مونومر که در m رشته جدا از هم قرار دارند، به nm مولکول آب نیاز است. نمک های صفراوی و فسفولیپید لسیتین در گوارش مکانیکی چربی ها نقش دارند.

گوارش چربی ها عمدتاً به وسیله فعالیت لیپاز لوزالمعده در دوازدهه انجام می شود.

با توجه به این نکات، می توانید آمادگی بیشتری برای کنکور داشته باشید و به درک بهتری از جمع بندی فصل دوم زیست شناسی دهم برسید.